1. Belichting: Alles wordt gemeten in stops
Door Katsunami
Fotografie is “Schrijven/Componeren met licht”. Om muziek te kunnen componeren, heb je verschillende dingen nodig. Om te beginnen heb je een maat nodig, waarin de muziek wordt geschreven en zangers of instrumenten. Hetzelfde geldt voor de fotografie. Je hebt een meeteenheid nodig en gereedschappen om mee te werken. Ze zullen stuk voor stuk worden uitgelegd.
De basismaat binnen de fotografie is de zogenaamde stop. Alles wordt in deze eenheid berekend. Het is belangrijk om dit begrip goed onder de knie te hebben. In elk geval zal het begrip erg vaak terugkomen. Zo vaak, dat je stoppen er wellicht van doorslaan…
Nou, wat is nu een stop ? Het is een erg oud begrip, waarvan veel mensen de herkomst niet eens meer weten. “Vroeger” (opa spreekt), had men geen lenzen die konden worden ingesteld met behulp van knopjes op een electronische camera. Met had zelfs geen mogelijkheid om het diafragma op de lens zelf in te stellen. (Zie voor een uitleg over het diafragma een van latere onderwerpen.) Toch had men een manier nodig om de lichtinval in de lens te bepalen. Dit werd gedaan door het gebruik van een metalen of houten plaat, met gaten van verschillende grootten erin. Het volgende grotere gat liet 2x zoveel licht door als het huidige gat, en het vorige liet de helft van het licht door. De plaat had een nokje naast elk gat, waarmee hij werd vastgezet achter de lens; de zogenaamde “stop”. Als je de plaat van de ene stop naar de andere verschoof, halveerde of verdubbelde je de opbrengst van het licht. (Deze plaat met gaten is een ouderwetse vorm van het huidige diafragma.)
In het bovenstaande geschiedkundige verhaaltje is verborgen wat een stop nu werkelijk is. Een stop is een verdubbeling of halvering van de lichtopbrengst. 1 stop meer licht betekent dus dat je lichtopbrengst is verdubbeld. 2 stops meer licht betekent een verviervoudiging. (2×2). 2 stops minder betekent dat het licht wordt gehalveerd en nógmaals gehalveerd, zodat je een kwart van de lichtopbrengst overhoudt (0.5 x 0.5).
Dit is alles wat een stop inhoudt. Als iemand dus zegt “Ik denk dat je foto 1 stop is onderbelicht”, dan denkt hij dat je foto beter was geweest, als er 2x zoveel licht op gevallen was.
